De Nederlandse internetconsultatie over invoering EU-witwasregels is een cynisch theaterspel vol mensenrecht-schendingen. Aldus de stichting Human Rights in Finance.EU (HRIF.EU) in haar reactie op de Nederlandse consultatie rond de Implementatiewet ivm witwasbeleid. De stichting zet hiermee een onmiskenbaar signaal neer tegen de Nederlandse en Europese antiwitwas-regelgeving die de fundamentele rechten van miljoenen Europese burgers en ondernemers schaadt. Het Ministerie doet daarbij alsof het simpeler en minder belastend wordt.
De realiteit is echter: men gaat met een tandje meer monitoring en mensenrechten-schendingen door op de al ingeslagen overmatige weg, zonder de extra Nederlandse verscherpingen te motiveren. Dit wordt dan verpakt onder verkoopslogans als ‘lastenluw’ en ‘risico-gebaseerd’. HRIF vindt dit een cynisch theaterspel en ziet de rechter als betere plek om deze discussies te beslechten dan internetconsultaties waarin grondrecht-inbreuken niet worden behandeld.
De hele EU regelset rond anti-witwassen doet denken aan een dynamiek van kleren van de keizer. De regels bereiken hun doel al 20 jaar niet en er liggen fundamentele denkfouten aan ten grondslag alsmede een inmiddels achterhaalde strategische alliantie met VS. De rechtmatigheid ontbreekt ten principale. En dus dient een consultatie Iwt geen echt doel, anders dan om de schijn van rechtmatigheid overeind te houden.
Natuurlijk is dit een pittige reactie, dus we leggen hieronder uit waar onze visie vandaan komt. Het Ministerie van Financiën is namelijk zélf de aanjager van mensenrecht-schendingen.
WOO-stukken van deze zomer tonen dat Financiën actief meehielp bij sleepnet, wetend van AVG-schending
Vanaf april 2021 bestond er in Nederland een geheim bancair ‘sleepnet’, zogenaamd een soort pilot voor zakelijke klanten. In werkelijkheid werden daarin echter miljarden individuele transacties en enorme hoeveelheden bijzondere persoonsgegevens onwettig gemonitord. Hoewel de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) dit officieel verbood, durfde ze niet stevig op te treden omdat het ministerie van Financiën hierop druk uitoefende. HRIF.EU kwam in voorjaar 2024 als enige partij daadwerkelijk in actie en dwong, met juridische stappen en brieven aan Amerikaanse techproviders, dat dit sleepnet werd stopgezet.
Deze zomer hebben wij op grond van WOO-stukken nog weer preciezer in beeld hoe Financiën zélf, actief heeft meegeholpen het bancaire sleepnet en hoe de Thesaurier Generaal zélf ingrijpt als de AP teveel kritische opmerkingen maakt over onrechtmatigheid. Het is -om eerlijk te zijn- best gênant om te lezen. Maar goed, datzelfde Ministerie, dat zich dus niet aan de AVG wil houden, stuurt nu een Implementatiewet uit over witwasregels en hoe dat allemaal in Nederland eruit gaat zien.
Europese infringements sinds 2019 en geen mensenrechten-analyse van EU regels
Er zijn sinds 2019 zo’n vijf infringement procedures geweest over de mensenrechtenschedingen in witwas- en sanctieregelgeving. Eén daarvan is van Human Rights in Finance zelf. We moeten de commissie met de haren bij de les slepen en uiteindelijk wordt er niet gereageerd, niet inhoudelijk gereageerd of met flauwekul argumenten gezegd: het komt allemaal wel goed onder Europees recht.
Maar we laten ons niet bedotten: de AMLD richtlijn bevatte een paragraaf dat de mensenrechten impact geëvalueerd zou worden en dat artikel is het enige dat nooit uitgevoerd is van de hele richtijn. Waarna intussen EU updates met nieuwe regels een veel straffer sleepnet en interventie en blokkade mogelijkheden bevatten en nóg meer privacy en grondrechteninbreuken eisen die ook in Nederland al zoveel last veroorzaken.
Verder weten we uit divers wetenschappelijk onderzoek over de 4e en 5e AMLD-richtlijn en regels al dat die in de kern als onrechtmatig zouden worden beschouwd wanneer getoetst tegen de grondrechten uit het EU Handvest. Het feit dat de Europese Commissie dit niet wil weten en onze bezwaren negeert, betekent echter niet dat die analyse onjuist is. Dus wij houden de ogen op de bal.
Cynisch theaterspel van Ministerie van Financiën bij de internetconsulatie: bijna iedereen tekent bij het kruisje
HRIF.eu vondt het fascinerend om de reacties op de Internet consultatie rond de Implementatiewet te lezen. Bijna iedereen, behalve Privacy First en College voor de Rechten van de Mens, tekent bij het kruisje met detailopmerkingen over de inhoud van de regels en hoe het touw waarmee de klanten in een strop worden gehangen en in hun mensenrechten worden geschaad misschien iets zachter of eleganter kan worden gemaakt.
De hele beleidsmatige goegemeente in Nederland laat zich foppen door een kinderlijk oude opvoedtruuk. Want wat doe je als je kind niet meewilt naar een bepaalde bestemming?
Je vraagt: wil je lopen of met de fiets?
Dan krijg je in 9 van de 10 gevallen gewoon een antwoord en is de bovenliggende keuze buiten beeld. Het kind committeert zich aan bovenliggende keuze op meta-niveau.
Wij doen daaraan niet mee en dat hebben we in onze reactie opgeschreven. Want die vraag van Financiën is niet neutraal. Hij wordt gesteld vanuit een organisatie die massief zélf meedeed aan mensenrechtenschendingen. En op de vraag of we mee willen denken over hoe we de mensenrechten efficiënter kunnen schenden, antwoorden wij: we denken dat die schending a priori verkeerd is. Deze bestemming, deze regelset, is onjuist en onrechtmatig.
HRIF speelt niet mee, maar kijkt en opereert in de coulissen
De hele internetconsultatie over de implementatie van EU-regels rond witwassen is volgens HRIF.EU geen klassiek oprecht beleidsproces, maar een cynisch machts- en theaterspel. HRIF doet niet mee met het opgevoerde toneelstuk over regelgeving en witwassen.
Wij prikken al jaren door de facade heen en drukken op de knoppen die er écht toe doen. De theorie luidt dat toezichthouders een grondrechtenschending zélf zouden moeten tegenhouden. De praktijk is dat private organisaties als HRIF.EU het moeten doen en door het theater te negeren en in de coulissen te werken stopten wij het bancair sleepnet.
Wij zullen daarmee doorgaan, maar voor we ontvankelijk zijn in de rechtbank moeten die regels in werking treden en dat is dan pas in 2027 en verder. Deze consultatie reactie moge echter als schot voor de boeg fungeren en als ontmaskering van de theatershow, zowel op Europees als nationaal niveau. En als waarschuwing/signaal aan de mensenrechtenschenders in Nederland.
Hoe zit het dan met die mensenrecht-schendingen?
Het moge zonder meer duidelijk zijn dat de nieuwste EU-regels en automatisch dus de Nederlandse implementatie en uitvoering daarvan:
- Juridisch onhoudbaar is : er ontbreekt een wettelijk gegronde en proportionele basis voor de omvangrijke gegevensverwerking en de diepe inbreuken op grondrechten.
- Geopolitiek naïef is: Europa volgt nog steeds zonder kritische toetsing de Amerikaanse belangen en structuren die het eigen soevereine beleid ondermijnen.
- Het morele faillissement toont van de banken, NVB, TMNL, beleidsmakers en toezichthouders in financieel toezicht in Nederland. Geen van hen heeft nog een stap gezet richting een excuus voor het illegaal opgezette en uitgevoerde miljarden omvattende sleepnet. Allemaal gaan ze door met iedereen anders langs wettelijke maatstaven boete’s te geven, privacy te schenden en rekening op te zeggen.
Dit is puur theater en nogal cynisch theater.
Maar het is te zien dat het bij 9 op 10 respondenten inderdaad werkt. Die doen mee.
Echter, ook ter bescherming van de belangen van al die partijen die niet zo’n duidelijk statement durft te maken heeft HRIF.EU duidelijk gemarkeerd dat de hele regelset buiten de orde is. Het maakt echt niet uit welk artikel we pakken, over UBO, verdachte transacties, drempel voor contante betalingen of wat dan ook. Het hele zwikkie is door het EU wordingsproces en slechte definities besmet en er kan niet gesteld worden dat de mensenrechtinbreuk op EU niveau voldoende onderbouwd/onderzocht en gewogen is om bij invoering in Nederland rechtmatig te zijn. Dat is de TLDR.
Oproep: blijf vooral zélf nadenken en verschuil je niet achter deze regels om mensenrechten te schenden
HRIF.EU roept iedereen in zijn eigen rol op met verstand én geweten om niet slaafs mee te werken, maar de eigen verantwoordelijkheid te nemen vanuit Europees grondrechtsperspectief. Immers, echte veiligheid wordt niet bereikt via massale data-aggregatie en bureaucratische controle in het administratiefrecht, maar door gericht strafrechtelijk optreden en bescherming van fundamentele rechten.
Ook compliance officers van banken die denken: ik ga me beroepen op de EU wet mogen nog eens nadenken of ze dan niet teveel in een bevels-structuur klakkeloos doen wat de baas/wet zegt, zonder zelf na te denken. Wij hopen in elk geval met deze consultatiereactie de overheid, toezichthouders en bedrijven bij de les te houden. Het kán anders en als iemand u ongemotiveerd vraagt om een ander zijn mensenrechten te schaden hoeft u dat niet te doen.
Dus onze oproep: doe het goede. Negeer de evidenten fouten in de regels. Hou uw eigen rug recht. Wees niet net zo geopolitiek naïef als het Ministerie van Financiën. Verdedig de grondrechten van uw klanten in plaats van dat u ze schendt. Onze eigen ervaring leert dat dit tot een zeer loyale klantenbasis leidt en de merkbinding van een bedrijf met de eigen klanten sterk verbetert.
En als u daarbij morele steun van HRIF zoekt of een verwijzing naar regels/kennis om een mensenrechten schending niet uit te voeren en te verdedigen in een geschil bij de rechtbank met AFM en DNB: we staan klaar om de weg te wijzen. We hebben het al een paar keer gedaan dus het kan en we weten hoe het moet.
Bij deze ontbrekende motivatie rond grondrechtenschendingen is elke overheidsregel in de kern onrechtmatig door onzorgvuldigheid en disproportionaliteit
Samenvattend: bij deze regelset is ongepast om te zeggen: we moeten dit doen van Europa. Of van Nederlandse wet. De hele bak Europese grondrechten regels schendt grondrechten en het is niet aan HRIF.EU om ze allemaal op een rij te zetten en uit te leggen hoe het zit. Het was aan de Europese Commissie om uit te leggen waarom elk van die schendingen gebalanceerd en proportioneel zou zijn.
Zolang die artikelsgewijze lijst er niet is, heeft HRIF.EU ook geen bewijsplicht omdat a priori dus al aangetoond is dat de Europese Commissie de verplichte voorafgaande grondrechtenschending niet deugdelijk heeft uitgevoerd. Zo liggen, wat ons betreft, de bewijsverhoudingen. En dat is geen nieuws: ook kort na onze oprichting in 2023 maakten we (toen als enige respondent op een vergelijkbare internetconsultatie) hetzelfde punt ook al.
We wensen u allen veel wijsheid toe bij uw keuze.
Voor meer informatie: zie onze website en de bijlages hieronder. En overweeg ons te steunen met informatie, retweets, mond-op-mond-reclame of gewoon donaties.
Want HRiF.EU geeft burgers en bedrijven de échte grondrechtelijke rugdekking, daar waar overheden en toezichthouders dat – ondanks hun constitutionele verplichting daartoe – niet meer doen.