Er ligt aanstaande dinsdag een mooi gewijzigd amendement Flach c.s. in de Tweede Kamer ter stemming voor dat voor ondernemend Nederland van grote betekenis is. Het amendement regelt eindelijk voor ondernemers het recht op een bankrekening. En dat is hoog nodig.
De stemming in de Tweede Kamer is aanstaande dinsdag 27 januari. Dus ondernemers, stichtingen, sekswerkers, hoog risico-bedrijven: ren allemaal nog even naar je eigen politieke vertegenwoordiger om ze te zeggen dat ze het gewijzigde amendement Flachs moeten steunen. Het helpt een basis te leggen die heel erg nodig is.
Waarom dat zo is: tja, dat is een lang verhaal. We doen ons best om het hieronder op te schrijven en ook uit te leggen dat er een geopolitieke noodzaak is. Want dit soort regels zijn nodig om te voorkomen dat door Amerika gedomineerde regels/interventies ertoe leiden dat Nederlandse ondernemers/stichtingen/etc hun rekening of betaalvoorzieningen kwijtraken.
Recht op betaaldiensten: zelfreguleren of politiek ingrijpen?
Vanuit HRIF.EU werd al langer namens 15.000 klanten en talloze andere belangenorganisaties gepleit voor het recht op een betaalrekening voor zakelijke organisaties én mensen met een band met Nederland die in het verre buitenland (buiten EU) wonen (die is aangeboden bij Tweede Kamer en Radar was erbij). En nu, vanaf eind 2025 komt de SGP eind 2025 met een prachtig amendement bij de wet chartaal geld waarin dat recht op een betaalrekening wordt neergelegd.
Dat is logisch, want ruim een jaar na allerlei ronde tafels en zelfregulering kan een beetje stichting nog steeds geen bankrekening krijgen en wordt jan en alleman nog steeds als vanouds de rekening geweigerd en betaaldiensten opgezegd. Die nieuwe lastenluwe zelfregulering benadering van één jaar geleden doet het dus niet. HRIFEU legde het al uit: het is oude wijn in nieuwe zakken.
Ogenblikkelijk schiet echter de coalitie-in-wording in het defensief. De banken, die net hebben gelobbyd om het bankenbonus verbod weg te krijgen, springen in de houding en lanceren het klaarliggende convenant zakelijke betaaldiensten, precies 1 dag na de indiening van het amendement van Flach over het recht op een zakelijke basisbetaalrekening. Standaard reactie van belangenorganisatie die gewoon het gebruikelijke stappenplan volgt: lobby richting zelfregulering en voorkom harde regels. Dus dat logisch vanuit de banken.
Het originele amendement SGP is echter ook helder. Zelfregulering werkt niet meer.
Hoe staat het er nu mee?
De proto-coalitie gunt banken ruimte en streeft naar zelfregulering bij plicht tot betaalrekening
Je zag vorige week in het voorbereidend debat van plenaire stemming over de Wet chartaal betalingsverkeer, een discussie ontstaan waarin D66 en VVD hun uiterste best doen om de regelgeving rond de betaalrekening tegen te houden. Terwijl, wie een beetje de rechtspraak op dit gebied volgt, weet dat allerlei rechters (Yin Yang etc) inmiddels behoorlijk neigen dit recht op een bankrekening te erkennen en banken niet langer de ruimte te geven om bij het minste of geringste de rekening van zakelijke klanten op te zeggen of te weigeren.
Hoe dan ook, Flach van SGP geeft een toelichting en zowel D66 als VVD springen er bovenop. Zelfregulering is toch veel beter? Flach pareert (zie hieronder) dat het veelzeggend is dat het convenant zakelijk betaalrekening van de NVB pas op 16 december uit de kast komt nadat hij zijn amendement over dit recht op een betaalrekening op 15 december had ingediend.
NRC artikel coffeeshophouder raakt betaaldiensten/rekening kwijt (door VS invloeden en offboarding)
Deze week verschijnt er dan in NRC een artikel over de doorgaande Amerikanisering van betalingsverkeer en wat dat betekent voor coffeeshophouders. Want de één na de andere hoog risico klant wordt er in Nederland uitgebonjourd. Dat blijft de realiteit.
Vervolgens duiken er kamervragen van Sneller over dit opmerkelijke artikel in de NRC op. Je zou zeggen: dat is positief. Maar kijk goed naar die kamervragen, waarover ze gaan en aan wie ze geadresseerd zijn. Ten eerste is het Ministerie van Economische Zaken, dat gaat over marktwerking, niet opgenomen. Dat is veelzeggend (zie onder).
De crux van de vragen is dat ie opbouwt naar een bepaalde oplossing. In dit geval een nieuw gesprek DNB. De bedoeling lijkt te zijn dat D66 de bal voor de goal legt en Minister Heinen hem inschiet door te zeggen. Stoute banken. Nu doen ze het toch. Ik ga met extra opgeheven vinger de banken zeggen, via DNB, dat het niet mag. En intussen: nee, betaalrekening plicht moeten we niet doen: laten we eerst dat gesprek DNB afwachten.
Er lijkt ons een andere logica ook denkbaar. Je kunt ook als slotvraag aangeven: bent u bereid de appreciatie op de (gewijzigde) motie Flach te veranderen en steunt de regering dat amendement?
Rekeningplicht is bittere noodzaak zeker in deze geopolitieke tijden waarin we VS-rol moeten terugbrengen
Een harde plicht tot betaalrekeningen is bittere noodzaak. De AP zei in 2019 al tegen banken dat ze niet mochten discrimineren. Houden de banken zich niet aan. Dat kun je dan DNB dat laten herhalen. Dat helpt allemaal niet. Het gebeurt vandaag de dag nog steeds. En al die mensen en bedrijven met een andere achternaam, uit een te ver buitenland, de sekswerkers, de ‘hoog-risico’ sectoren die worden uit de bank gegooid.
Niet omdat ze fout zijn maar omdat ze weigeren een hele lijst intrusieve vragen te beantwoorden. Vanuit sekswerkers weet ik dat banken gewoon lijsten met klanten opvragen. En als je die niet geeft: rekening kwijt. Tegelijk wordt vanuit het door Amerikanen gedomineerde betalingsverkeer veld heel strikt en overmatig beperkend gereageerd en alles wat een beetje hoog risico is tegengehouden. En zo kom je dus niet aan je rekening en niet aan betaaldiensten.
Daarom zou het helder moeten zijn: het idee zelfregulering moet gewoon een keer voorbij zijn. Amendement Flach moet het halen.
Wetgeving met AmvBs die nog niet bekend zijn is sowieso een slecht plan
Wie met nog meer afstand naar de huidige discussie kijkt ziet het volgende. Die hele wet Chartaal Geld is voor een groot deel één blanco cheque met allemaal AmvBs die nader ingevuld moeten worden. Dat wringt Europeesrechtelijk nogal.
Dat zegt HRIF.EU maar vooral ook de ECB in dit advies. En DNB zegt in de consultatie over de AmvB: laten we met deze wet en onderliggende acceptatieplichtdiscussie chartaal geld niet uit de pas lopen met de EU. Kortom, wetstechnisch rammelt de wet. Hij haalt in feite de APK van gedegen wetgeving niet.
De echt logische stap zou zijn: even een time-out: AmvB’s netjes afronden en detailleren en het hele pakket rustig aan de Raad van State voorleggen, door laten lichten. Netjes door de APK en dan weer bespreken, met inachtneming van de adviezen van DNB en ECB. Maar ja, deze trein gaat door. Ziehier de stemmingsagenda Tweede Kamer. Dus wat te doen dan?
Bij beperking cash-gebruik goederenbetaling tot 3000 euro hoort automatisch ook de betaalrekeningplicht
Als de politiek / D66 / nieuwe coalitie écht een nieuwe positieve agenda wilt voeren, doe dat dan gebalanceerd. Geef ondernemers, stichtingen, sekswerkers, hoog risico-sectoren dan tenminste ook het recht op een betaalrekening. Idealiter niet zo’n recht met een open deur uitgang.
De laatste stand van zaken lijkt nu te zijn dat het amendement nu gewijzigd is, D66 en JA21 meetekenen en geclausuleerd is dat alleen op wettige gronden een weigering mogelijk is. Dat is een werkbare nuance die niet perfect is, maar al weer een stuk verder dan waar we vandaan kwamen. Zie ook deze toelichting.
Dit amendement bouwt voort op de unaniem aangenomen motie Flach/Idsinga (Kamerstuk32 545, nr. 217). Hierin wordt verzocht om bij banken aan te dringen op het principe van «ja, tenzij»als het gaat om het accepteren van zakelijke klanten, waarbij klanten alleen op concrete,wettelijke gronden geweigerd mogen worden. Dit amendement legt deze unaniem aangenomen motie feitelijk wettelijk vast.
Bedenk ook dat dit betaalrekeningrecht extra belangrijk wordt voor ondernemers, nu sinds januari dit jaar de cashbetalingen voor goederen van 3000 euro en hoger gewoon niet meer toegestaan zijn. Als de beweging is dat we minder cash krijgen moet de mogelijkheid om digitaal te accepteren op een betaalrekening ook wel bestaan. En die staat, zoveel is duidelijk, uit het artikel van de NRC ook door de VS onder druk.
Dinsdag is D-day: steun het amendement Flach c.s. voor een wettig recht op een betaalrekening !
Dus als u wilt weten hoe het dan wél zou moeten met het recht op een betaalrekening. Steun het nu gewijzigde amendement Flach, nu ook onderschreven door van Berkel (van D66) en Hoogeveen (JA21). Dat is gewoon een prima stap vooruit. Het helpt bancair en betaaldienstleed verlichten dat voorzienbaar alleen maar erger wordt.
Of, in de woorden van D66: Het kan wel !