Twee weken geleden waren we in de Rechtbank Rotterdam. We bepleitten — samen met The Firewall — dat Nederland geen toestemming moest geven voor de overname van Solvinity. Nog vóór de rechtbank uitspraak deed, besloot Economische Zaken precies dat te doen. Dat is mooi nieuws.
Maar laten we eerlijk zijn: The Firewall droeg daar het zware werk. HRIF.EU stond ernaast als vasthoudende bondgenoot. Klein dat zeker, maar wel precies op de plek waar het grondrechtelijke punt gemaakt moest worden.
HRIF.EU op de bres tegen onnodige kosten en discriminatie
Op 2 juni heeft HRIF.EU een eigen brug. En een eigen zaak bij de Rechtbank Rotterdam. Die zaak is minstens zo belangrijk.
Onze zaak gaat over het Nederlandse systeem van meldingen van ongebruikelijke transacties. Vandaag verscheen daarover een goed artikel in het Financieel Dagblad van Jasper Lukkezen: Nederlandse regels tegen witwassen zijn te streng, dat kan anders.
De kern: dit systeem kostte Nederland in 2024 ongeveer €1,6 miljard aan onnodige kosten. Dat is dus bijna €90 per Nederlander. €90 die u eigenlijk gewoon te veel aan uw bank betaalt voor uw betaalrekening. Voor antiwitwasbureaucratie die niet nodig is.
Wisten we dit niet allang?
Natuurlijk wisten we dit al lang.
DNB schreef al in 2022 dat het efficiënter kon. HRIF.EU bood een petitie aan bij het parlement, schreef brieven aan banken, de NVB, de tuchtrechter banken, ministeries en de Europese Commissie. We stonden met elf belangenorganisaties en namens bijna 15.000 rekeninghouders bij de Tweede Kamer.
En vorig jaar januari gingen we er ook bij BNR over in gesprek. Je kunt bij hen het audiofragment terugluisteren.
Maar helaas: de antiwitwasbeleidskliek van Nederland — Financiën, DNB, NVB en grootbanken — houdt onverkort vast aan een meldsystematiek die ons jaarlijks bijna €90 per Nederlander aan zinloze controlekosten oplevert. Dus als uw bank u weer een bericht stuurt dat de betaalrekening duurder wordt vanwege witwasmaatregelen, vraag dan voortaan eerst die €90 terug. Want die kosten zijn niet nodig.
Sterker nog: ze leiden ook nog eens tot overmatig veel privacy-indringende vragen. En als u de verkeerde achternaam heeft, een moskee bestuurt, geld naar familie in het buitenland stuurt of gewoon iets doet dat de bank niet meteen begrijpt, wordt u sneller onterecht gemeld omdat uw transactie “ongebruikelijk” is.
Gevolgen groot, opbrengsten onbekend
De Algemene Rekenkamer liet in het rapport Gevolgen groot, opbrengsten onbekend zien dat de bancaire controles grote gevolgen hebben en ook tot discriminatie leiden. Bedenk daarbij: de Rekenkamer mocht alle geheime en supergeheime stukken en dossiers inzien. Dus als de Rekenkamer dan zegt dat het systeem discriminerende effecten heeft, is dat bar en boos.
Maar ook na dat rapport kwam er vanuit banken, NVB, DNB en het Ministerie van Financiën geen betekenisvolle reactie. Je zou denken: zet zo’n systeem direct stil. Maar nee hoor. We gaan gewoon door met zinloos melden en discrimineren. HRIF.EU vindt dat onbegrijpelijk.
Econoom Jasper Lukkezen vindt dat ook en schrijft:
Voor Nederland is dit een mooie kans om deze ‘nationale kop’ op het huidige Europese witwasbeleid te slopen en te gaan doen wat elders in Europa gebruikelijk is. Dat bespaart minimaal €1,6 mrd, voorkomt frustratie bij burgers en bedrijven en verbetert de Nederlandse concurrentiepositie.
De zaak van HRIF.EU tegen het Ministerie van Justitie en Veiligheid / FIU
De details van onze zaak over dit meldsysteem zijn complex en deels geheim. En de zaak is onder de rechter, dus we kunnen er niet alles over zeggen. Maar de kern is eenvoudig.
Onze voorzitter Simon Lelieveldt heeft als hoofdmelder vele tienduizenden meldingen bij de FIU moeten doen. Hij wist dat het systeem ineffectief, disproportioneel en juridisch problematisch was. Daarom zijn die meldingen onder protest gedaan.
Vervolgens vroeg hij in 2024, samen met HRIF.EU, om vernietiging van gegevens — in elk geval zijn eigen persoonsgegevens — die in het FIU-systeem zijn verwerkt. De FIU weigerde dat. De FIU motiveerde nauwelijks. En de FIU beroept zich vooral op geheimhouding.
Dat maakt dit een lastige zaak. De FIU wil geen inzage bieden in de meldingen van Lelieveldt en wil daar ook niet openlijk over procederen. Alles moet geheim, gesloten en afgeschermd blijven.
Maar als zelfs iemand die het systeem van binnen kent zich nauwelijks kan verdedigen tegen FIU-registraties, wat moet een gewone burger dan? Die weet meestal niet eens dat hij gemeld is.
Steun HRIF.EU bij deze zaak
We timmeren al drie jaar aan de weg om deze makkelijke kostenbesparing voor Nederland binnen te halen. Minder zinloze meldingen. Minder discriminatie. Minder bankvragen. Minder onnodige kosten.
Maar de landsadvocaat houdt alles tegen, in opdracht van de antiwitwasbeleidskliek van Nederland. Uw morele en financiële steun kunnen we daarom goed gebruiken.
Als u denkt: wat zal ik deze maand met mijn vakantiegeld doen? Dan hebben wij wel een idee.
Een kleine storting aan onze bankrekening doet wonderen:
Human Rights in Finance.EU
IBAN: NL94 TRIO 0320 7857 85
Rekeninghouders van ING, bunq en ASN kunnen ook direct hun app pakken en de QR-code gebruiken. Dan staat er een vooringevulde betaalopdracht klaar van €12.
Onze dank is groot. We hopen snel goed nieuws te kunnen brengen.