De rechtbank Amsterdam heeft het ministerie van Financiën opgedragen om binnen veertien dagen alsnog een besluit te nemen op het bezwaar van HRIF.EU in een Woo-zaak over de massamonitoring van betalingsverkeer in Nederland. Doet het ministerie dat niet, dan verbeurt het een dwangsom van 100 euro per dag, tot een maximum van 15.000 euro. De uitspraak dateert van 14 augustus 2026 (zaaknummer AWB 26/2201) en is met het voorafgaande beroepschrift hier te downloaden.
Wat de rechtbank oordeelde
De zaak gaat over het uitblijven van een tijdig besluit. HRIF.EU had het ministerie in november 2025 in gebreke gesteld; daarna bleef een besluit op bezwaar uit. De rechtbank stelde vast dat de beslistermijn was overschreden en verklaarde het beroep van HRIF.EU als gegrond.
Het ministerie had in de procedure nog wel aangevoerd dat het niet tijdig kon beslissen door de grote hoeveelheid bezwaren, bestaande achterstanden en beperkte capaciteit. De rechtbank oordeelde dat die omstandigheden geen bijzonder geval opleveren en zag geen aanwijzing dat niet binnen de standaardtermijn van twee weken kon worden beslist. Het ministerie moet ook het griffierecht aan HRIF.EU vergoeden.
De voorgeschiedenis: verzoek naar beleidsdiscussie Financiën/NL rond overmatige monitoring
Het onderliggende Woo-verzoek dateert van 6 april 2024 en ziet onder meer op de beleidsafspraken rond de gezamenlijke transactiemonitoring bij Transactiemonitoring Nederland (TMNL) en op de meldsystematiek voor ongebruikelijke transacties. Deze werkwijze is HRIF.EU al sinds haar oprichting een doorn in het oog omdat ze overmatig is. De Rekenkamer bevestigde die ineffectiviteit recentelijk nog in een rapport van maart 2026 en had aanwijzingen dat de aanpak in de praktijk discriminerend uitpakt, zonder dat daarvoor een rechtvaardiging kon worden vastgesteld. De banken, Ministerie van Financiën en DNB blijven stellen dat er ‘vermeende’ discriminatie is.
HRIF.EU acht het van groot publiek en maatschappelijk belang om boven tafel te krijgen hoe en waarom de overmatige monitoring al die jaren zo doorgaat en in stand gehouden is (en nog steeds wordt). Want de ineffectiviteit ervan is al jaren bekend. Na het verzoek had HRIF.EU in februari 2025 al eens eerder beroep ingesteld wegens niet tijdig beslissen (AMS 25/980). Dat leidde ertoe dat de Minister een klein beetje documenten publiceerde en opnieuw aan de slag moest. Dat duurde echter (te) lang en HRIF.EU verzette zich hiertegen.
De rechtbank deed in oktober 2025 een soort tussenuitspraak waarin ze het Ministerie uitdrukkelijk meegaf om de behandeling met spoed ter hand te nemen. Het Ministerie zegde dat ook toe. En een winstpunt voor ons was dat de rechter opdracht gaf om ook de Europeesrechtelijke discussie over openbaarmaking mee te nemen. Maar toen het besluit op bezwaar uitbleef heeft HRIF.EU de rechter gevraagd om Financiën op te dragen nu snel het besluit te nemen. En die opdracht ligt er nu.
Het Woo-verzoek van HRIF.EU: publiek debat over plannen, gedogen en inzetten van massamonitoring
Met het Woo-verzoek wil HRIF.EU als public watchdog inzicht krijgen in de beleidsafspraken tussen het ministerie van Financiën, het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de banken, De Nederlandsche Bank en de Nederlandse Vereniging van Banken over de gezamenlijke transactiemonitoring, zoals die plaatsvond in het verband van Transactiemonitoring Nederland (TMNL). Daarnaast ziet het verzoek op de vraag welke afwegingen zijn gemaakt over de overstap naar een meldsystematiek die uitsluitend verdachte transacties rapporteert.
De materie blijkt voor de bestuursorganen nogal gevoelig te liggen. Ook het Ministerie van Justitie is al 2 jaar bezig om documenten op te zoeken en komt haar afspraken over openbaring niet na. De Nederlandsche Bank ontving evenzo in 2024 hetzelfde Woo-verzoek, maar weigerde in april dit jaar in een rechtszaak daarover om de rechter inzage te geven in de stukken. De rechter verklaarde het beroep van HRIF.EU gegrond en gaf opdracht aan DNB om alsnog te besluiten.
Toezichtvertrouwelijk of openbaar?
In de financiële wereld is al langer een discussie gaande over de vraag hoe de Wet open overheid tot vergroting van de openbaarmakingsplicht leidt en hoe dat per geval of document beoordeeld moet worden (zie dit artikel van Pim Smith van Finnius). Om te voorkomen dat hierbij een overgangsregime rond toezichtvertrouwelijkheid, dat voor AFM/DNB dat in de Woo was opgenomen, van toepassing zou worden is het HRIF.EU verzoek gedaan voor stukken vanaf 1 mei 2022 (dus onder de Woo). Maar DNB wil toch ten principale aankaarten dat de oude toezichtvertrouwelijkheid van de Wob wordt gebruikt.
DNB is nu inmiddels in spoedberoep gegaan tegen de uitspraak van de Rechtbank Amsterdam bij de Raad van State. Dat spoedgeding dient op 19 augustus, 10 uur en HRIF.EU zal zijn best doen om ervoor te zorgen dat die behandeling geschiedt onder Europeesrechtelijke principes. En dat DNB nu wél stukken aanlevert.
HRIF.EU vraagt als public watchdog om zaakstukken en toepassing en discussie over artikel 10 EVRM
HRIF.EU heeft als missie, zie ook deze petitie, om de overmatige Nederlandse absolute weigergronden van de Woo (of alles dat hetzelfde effect heeft) te doorbreken via toetsing aan artikel 10 EVRM. Dat geldt voor al onze Woo-verzoeken, rond alle onderwerpen in portefeuille, waarbij alle onderwerpen in onze ogen daartoe kwalificeren.
Daarbij is nodig dat bestuursorganen wél documenten aan de rechter geven (zoals ook de Awb verplicht). En als die documenten er dan liggen, dan kan de rechter kijken hoe het nationale recht en Europees recht zich tot elkaar en de zaak verhouden.
Hoe het allemaal afloopt gaan we ontdekken.
Maar als u erbij wilt zijn dan is woensdag 19 augustus 2026, 10 uur, Raad van State, de zaal met HRIF.EU versus DNB de plek om het met eigen ogen te aanschouwen.
Wil je meer weten? Beluister hier het interview met de voorzitter HRIF.EU rond dit onderwerp tijdens uur durend gesprek op NPO Radio 1.
Daarnaast kun je de laatste stand van zaken over ons huidige werkpakket beluisteren in een interview op Youtube of hier op Spotify.
Steun is van harte welkom. Je vindt het rekeningnummer onderaan de pagina of je kunt de QR code scannen en kijken of jouw bank dit mogelijk maakt.